ΒΡΑΧΝΑΔΑ ΦΩΝΗΣ: ΠΟΤΕ ΝΑ ΑΝΗΣΥΧΗΣΕΤΕ;

Η βραχνάδα ή δυσφωνία είναι αλλαγή στην ποιότητα, την ένταση ή την ευκολία παραγωγής της φωνής. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από μια ίωση ή φωνητική καταπόνηση, αλλά μερικές φορές σχετίζεται με πάθηση των φωνητικών πτυχών ή του λάρυγγα. Η διάρκεια και τα συνοδά συμπτώματα καθορίζουν πόσο γρήγορα χρειάζεται έλεγχος.

Ποιες είναι οι συχνές αιτίες;

• Οξεία λαρυγγίτιδα: συνήθως μετά από ιογενή λοίμωξη, με προσωρινή αλλαγή στη φωνή.
• Φωνητική καταπόνηση: έντονη ή παρατεταμένη ομιλία, τραγούδι ή μη αποτελεσματική χρήση της φωνής.
• Καλοήθεις βλάβες: οζίδια, πολύποδες, κύστεις ή οίδημα των φωνητικών πτυχών.
• Ακινησία ή μειωμένη κινητικότητα φωνητικής χορδής: ενίοτε μετά από χειρουργική επέμβαση ή λόγω νευρολογικής πάθησης.
• Ερεθιστικοί παράγοντες: κάπνισμα, εισπνεόμενοι ερεθιστικοί παράγοντες και σε ορισμένους ασθενείς παλινδρόμηση.
• Σπανιότερα, κακοήθεια του λάρυγγα: ιδιαίτερα όταν η βραχνάδα επιμένει ή συνυπάρχουν παράγοντες κινδύνου.

Πότε πρέπει να εξεταστεί η φωνή;

Εάν η βραχνάδα δεν υποχωρεί ή δεν βελτιώνεται μέσα σε 4 εβδομάδες, συνιστάται λαρυγγοσκόπηση. Ο έλεγχος πρέπει να γίνει νωρίτερα όταν υπάρχει υποψία σοβαρής αιτίας, ιδίως σε καπνιστές, μετά από πρόσφατη χειρουργική επέμβαση στον τράχηλο ή στον θώρακα, με ψηλαφητή μάζα στον τράχηλο ή σε επαγγελματίες της φωνής με σημαντική μεταβολή.

Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται όταν η δυσφωνία συνοδεύεται από δυσκολία στην αναπνοή ή θορυβώδη αναπνοή (συριγμό/εισπνευστικό θόρυβο). Δυσκολία στην κατάποση, αιμόπτυση ή ανεξήγητη απώλεια βάρους απαιτούν επίσης άμεση επικοινωνία με ιατρό.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Ο ΩΡΛ αξιολογεί το ιστορικό, τη χρήση της φωνής και τον λάρυγγα με εύκαμπτη ή άκαμπτη λαρυγγοσκόπηση. Όπου χρειάζεται, η στροβοσκόπηση προσφέρει λεπτομερέστερη εικόνα της δόνησης των φωνητικών πτυχών. Η αξονική ή η μαγνητική τομογραφία δεν είναι συνήθως η πρώτη εξέταση πριν δούμε τον λάρυγγα.

Πώς αντιμετωπίζεται;

• Φωνητική υγεία: επαρκής ενυδάτωση, αποφυγή καπνίσματος, περιορισμός φωνητικής καταπόνησης και συχνών προσπαθειών να καθαρίσει ο λαιμός.
• Λογοθεραπεία: είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για επιλεγμένες λειτουργικές διαταραχές και καλοήθεις βλάβες, αφού προηγηθεί εξέταση του λάρυγγα.
• Ειδική θεραπεία: ανάλογα με τη διάγνωση, μπορεί να περιλαμβάνει αντιμετώπιση υποκείμενης πάθησης ή χειρουργική παρέμβαση σε επιλεγμένες βλάβες.

Τι να θυμάστε

Οι περισσότερες παροδικές αλλαγές στη φωνή δεν είναι επικίνδυνες, αλλά η επίμονη δυσφωνία χρειάζεται σωστή διάγνωση. Η έγκαιρη λαρυγγοσκόπηση βοηθά να αποφευχθούν άσκοπες θεραπείες και να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.