ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ: ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΗΛΙΚΙΑ

Η απώλεια ακοής (βαρηκοΐα) μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά ή ξαφνικά, στο ένα ή και στα δύο αυτιά. Επηρεάζει την επικοινωνία, την εργασία, τη σχολική απόδοση και την ποιότητα ζωής. Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και την αιτία της.

Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι βαρηκοΐας;

• Βαρηκοΐα αγωγιμότητας: ο ήχος δεν μεταδίδεται αποτελεσματικά από το έξω ή το μέσο αυτί. Αιτίες είναι, για παράδειγμα, η κυψελίδα, το υγρό πίσω από το τύμπανο, η διάτρηση ή η ωτοσκλήρυνση.
• Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα: αφορά κυρίως τον κοχλία ή, σπανιότερα, το ακουστικό νεύρο. Μπορεί να σχετίζεται με την ηλικία, τον θόρυβο, γενετικούς παράγοντες ή άλλες καταστάσεις.
• Μικτή βαρηκοΐα: συνδυάζει στοιχεία των δύο προηγούμενων τύπων.

Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες;

• Ηλικιακές μεταβολές της ακοής (πρεσβυακουσία).
• Έκθεση σε ισχυρούς ήχους στην εργασία, στη μουσική ή σε άλλες δραστηριότητες.
• Κυψελίδα, μέση ωτίτιδα, εκκριτική ωτίτιδα και άλλες παθήσεις του τυμπάνου ή του μέσου ωτός.
• Κληρονομικοί παράγοντες και συγγενείς διαταραχές ακοής.
• Ορισμένα ωτοτοξικά φάρμακα, τραύματα ή σπανιότερα όγκοι του αιθουσοκοχλιακού νεύρου.

Πώς αναγνωρίζεται η βαρηκοΐα;

Ενδείξεις μπορεί να είναι η ανάγκη για υψηλότερη ένταση τηλεόρασης, η δυσκολία κατανόησης της ομιλίας σε θόρυβο, η συχνή ανάγκη επανάληψης λέξεων ή η παρουσία εμβοών. Στα παιδιά μπορεί να εμφανίζεται καθυστέρηση λόγου, δυσκολία προσοχής ή μειωμένη ανταπόκριση στους ήχους.

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;

Ο έλεγχος περιλαμβάνει ωτοσκόπηση και, ανάλογα με την ηλικία, τονική και ομιλητική ακοομετρία, τυμπανομετρία ή άλλες αντικειμενικές εξετάσεις όπως ωτοακουστικές εκπομπές. Μονόπλευρη ή ασύμμετρη νευροαισθητήρια απώλεια ακοής μπορεί να απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.

Τι ισχύει για την αιφνίδια απώλεια ακοής;

Απώλεια ακοής που εμφανίζεται ξαφνικά, μέσα σε ώρες ή λίγες ημέρες, αποτελεί επείγον σύμπτωμα. Μπορεί να οφείλεται σε απλή απόφραξη από κυψελίδα, αλλά και σε αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα, όπου η έγκαιρη θεραπεία έχει ιδιαίτερη σημασία. Χρειάζεται άμεση ΩΡΛ εκτίμηση, κατά προτίμηση την ίδια ημέρα, και έγκαιρο ακοόγραμμα. Μην περιμένετε να περάσει μόνο του. Εάν συνυπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα, χρειάζεται επείγουσα νοσοκομειακή εκτίμηση.

Ποιες θεραπείες υπάρχουν;

• Αντιμετώπιση της αιτίας: αφαίρεση κυψελίδας, θεραπεία επιλεγμένων παθήσεων του μέσου αυτιού ή χειρουργική διόρθωση όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη.
• Ακουστικά βαρηκοΐας: μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την επικοινωνία σε πολλές μορφές μόνιμης βαρηκοΐας.
• Παιδιατρική παρακολούθηση: ο έγκαιρος εντοπισμός και η αποκατάσταση της ακοής βοηθούν την ανάπτυξη του λόγου και τη μάθηση.

Πώς προστατεύουμε την ακοή;

Περιορίστε την ένταση και τη διάρκεια έκθεσης σε δυνατούς ήχους, χρησιμοποιήστε κατάλληλη προστασία σε θορυβώδεις χώρους και κάντε διαλείμματα από τα ακουστικά. Ο ασφαλής χρόνος έκθεσης μειώνεται όσο αυξάνεται η ένταση· δεν υπάρχει ένας καθολικός «κανόνας ποσοστού έντασης» που να εγγυάται ασφάλεια. Ο ακοολογικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν υπάρχουν συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου ή αναπτυξιακές ανησυχίες.

Η σωστή διάγνωση επιτρέπει στοχευμένη θεραπεία και αποφεύγει την καθυστέρηση σε περιπτώσεις όπου ο χρόνος είναι κρίσιμος.